Mostrando entradas con la etiqueta Cultura. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Cultura. Mostrar todas las entradas

9 de junio de 2017

CUATRO REFLEXIONES SOBRE PARQUES URBANOS

A veces, la necesidad de atender a los detalles concretos del trabajo del día a día limita nuestra capacidad para reflexionar sobre el carácter global de nuestro trabajo. Por eso esta semana nos gustaría compartir con vosotros algunas reflexiones sobre el espacio urbano derivadas del trabajo del estudio Elemental, de Santiago de Chile. Dirigido por Alejandro Aravena, premio Pritzker en 2016, Elemental cuenta con un reconocido prestigio en el terreno del diseño urbanístico y los parques, con su proyecto en el parque metropolitano de Santiago como un referente emblemático.

A raíz de este trabajo, Aravena y sus colaboradores han extraído una serie de conclusiones sobre el sentido del trabajo en el espacio urbano y cuáles son los objetivos finales que debería cumplir un buen parque. Estos cuatro puntos, sintéticos y muy sencillos, abren un abanico de debate casi inagotable.
  1. Un parque es espacio y tiempo. Un jardín no puede valorarse hasta que pasen al menos 10 años. Un parque es sobre todo futuro; el deseo de que lo planificado dé frutos literales (el éxito de una determinada vegetación) y figurados (uso, convivencia, nuevas necesidades). 
  2. Por eso, un parque debe nacer pensando en la continuidad. Y en la adaptabilidad. Un parque debe crecer y convertirse en agente de cambio, o aceptar los cambios, las propuestas que planteen sus usuarios con el paso del tiempo. Un parque no se resume en un "aquí y ahora" sino en un "desde aquí hacia el futuro". Y este anhelo, de tintes poéticos, se sustenta sobre una realidad tan prosaica como el mantenimiento. No se puede considerar bien realizado un proyecto que no incluye las necesidades de mantenimiento futuro.
  3. Un parque debe ser un elemento reparador, el recurso que permite "coser" las discontinuidades, físicas o figuradas, del plano de la ciudad. El parque recupera entornos degradados preexistentes o guía el desarrollo futuro de la ciudad, para que el crecimiento no se consiga a costa de los valores de civismo y convivencia, al margen de la escala humana.
  4. Un parque urbano debe trabajar con lo que tiene a mano, convirtiendo en oportunidades lo que parecen adversidades. En Chile se aprovechó un canal en desuso para configurar un paseo, un desnivel para instalar toboganes... El entorno no puede ser percibido como una limitación, sin como una oportunidad.
Sin duda una serie de ideas interesantes para todos los que compartimos la apasionante tarea de trabajar con el espacio público.

FOUR REFLECTIONS ON URBAN PARKS
At times, the need to attend to the specific details of day-to-day work limits our ability to think about the global nature of our work. That is why this week we would like to share with you some reflections on urban space derived from the work of the Elemental study, in Santiago de Chile. Directed by Alejandro Aravena, Pritzker prize in 2016, Elemental has a recognized prestige in the field of urban design and parks, with its project in the metropolitan park of Santiago as an emblematic benchmark.As a result of this work, Aravena and his collaborators have drawn a series of conclusions about the meaning of working in the urban space and what final objectives a good park should fulfill. These four points, synthetic and very simple, open a range of debate almost inexhaustible.
  1. A park is space and time. A garden can not be valued until at least 10 years have passed. A park is mostly future; The desire that what is planned gives literal fruits (the success of a certain vegetation) and figurative (use, coexistence, new needs).
  2. Therefore, a park should be born thinking about continuity. And in adaptability. A park must grow and become an agent of change, or accept the changes, the proposals that its users raise with the passage of time. A park is not just a "here and now" but a "from here to the future". And this yearning, of poetic tones, is based on a reality as prosaic as maintenance. A project that does not include future maintenance needs can not be properly considered.
  3. A park must be a "healing" element, the resource that allows to "sew" the discontinuities, physical or figurative, of the city plan. The park recovers preexisting degraded environments or guides the future development of the city, so that growth is not achieved at the expense of values ​​of civility and coexistence, regardless of the human scale.
  4. An urban park must work with what it has at hand, turning into opportunities what seem adversities. In Chile, a disused canal was used to set up a walk, a slope to install slides ... The environment can not be perceived as a limitation, not as an opportunity.
Without a doubt a series of interesting ideas for all those who share the exciting task of working with public space



17 de marzo de 2017

FIESTA Y JUEGO

Esta semana han comenzado en la India las celebraciones del Holi, el gran festival de primavera de la religión hindú. Además de su contenido religioso, centrado en el triunfo del bien sobre el mal, el Holi es un festival estacional, que marca el final del invierno y la llegada de la primavera. Está asociado a las ideas de renovación, de inicio de nuevo ciclo, de fin de lo viejo y abrazar lo nuevo... Resulta impactante su alegre colorido, por la costumbre de pintarse pelo y cara con colores y arrojar pigmento a los amigos, como parte de la celebración y muestra de felicidad. Es también un festival asociado al amor, ya que el joven Krishna, preocupado por que el tono azul de su piel (envenenada por la leche de una giganta malvada) no resutle atractiva, recibe el don de que su cara pueda adoptar el color de todo aquello a lo que se acerca.

En As Salgueiras nos encanta conocer las tradiciones de otros países. Y descubrir los puntos de contacto con otras cercanas. Durante el Holi se encienden hogueras (como en San Juan) y la costumbre de arrojarse pigmentos nos recuerdan a las fiestas en las que se arroja harina, tomates, etc. Pero sobre todo, nos gustan los festivales porque suponen el momento del año en el que los adultos recuperamos el placer del juego libre, perdido desde niños. Cuando crecemos, nuestros juegos y aficiones siguen unas normas. Pasamos de las obligaciones del trabajo o del cuidado doméstico a las reglas del fútbol o del ajedrez; de la pintura o de la lectura. Festivales como el Holi, San Juan, Mardi Grass... suponen, para los adultos, volver por un momento al parque a jugar. A jugar sin otras reglas que el respeto al semejante. Jugar a ser otros, a bailar con o sin música, a perseguirnos o ser perseguidos como liberación de adrenalina... Y a celebrar esa alegría especial de la felicidad sin tiempo, sin obligaciones y sin límites aparentes que conoce cualquier niño que se sube a un columpio, se desliza por un tobogán o corre sobre la hierba. Feliz Holi a nuestros amigos en la India, y que nunca desperdiciemos la oportunidad de ser niños por unas horas.



FESTIVAL AND GAME
The Holi celebrations, the great spring festival of the Hindu religion, have begun this week in India. In addition to its religious content, centered on the triumph of good over evil, the Holi is a seasonal festival, which marks the end of winter and the arrival of spring. It is associated with the ideas of renewal, beginning of new cycle, end of the old and embracing the new ... It is striking its cheerful color, and the habit of painting hair and face with colors and throw pigment to the friends, like part of the celebration happiness. It is also a festival associated with love, since the young Krishna, worried that the blue tone of his skin (poisoned by the milk of an evil giantess) makes him ugly, receives the gift that his face can adopt the color of everything that it touches.In As Salgueiras we want to know the traditions of other countries. And discover the points of contact with others nearby. During the Holi, bonfires are lit (as in San Juan) and the habit of throwing pigments remind us of the festivals in which flour, tomatoes, etc. are thrown. But above all, we like festivals because they represent the time of the year when adults recover the pleasure of free play, lost since children. When we grow up, our games and hobbies follow rules. We move from the obligations of work or domestic care, to the rules of football or chess; painting or reading must follow a pattern. For grown ups, festivals such as the Holi, San Juan, Mardi Grass ... mean to return for a moment to the park. To play without other rules that respect the fellow players. To play to be others, to dance with or without music, to persecute or to be persecuted like release of adrenaline ... And to celebrate that special joy of the happiness without time, without obligations and without apparent limits that knows any child that rises to a swing, slides down a slide or runs on the grass. Happy Holi, and never lose an opportunity to be child again


28 de noviembre de 2012

Kafka en Praga


Reloj de Praga

Para contar nuestra actividad en el ámbito de la Responsabilidad Social Corporativa, fui invitado a Praga a una conferencia que reunía a importantes organizaciones sociales y empresariales.
Recuerdo de la ciudad de Kafka sus refinados cafés, los coches de caballos paseando turistas por las plazas, las gabarras del río arriba y abajo, los Palacios de la opera y las tiendas de artesanía en donde se vendían marionetas. Me preguntaba si aquella afición de los checos a los monigotes, tenía algún paralelismo con la vida del hombre moderno sometido a la tiranía de invisibles hilos que conducen su conducta.
Pisando las adoquinadas calles de Praga y elevando a vista a sus ordenados edificios pensé en Kafka y en la importante influencia del entorno en la obra de un escritor. Cada ventana en cada planta expresaba una escala jerárquica. A mayor rango, más adorno filigrana y boato, en el piso superior, propiedad de alguien de condición más humilde se simplifica el ornamento. Todo ello conviviendo en aparente armonía dentro del mismo edificio. Los puentes, las calles empedradas, las iglesias, las recoletas plazas, cada una para una clase social, cada una en su sitio. El hombre no puede usar su inteligencia para escapar a ese orden inexorable y su único destino es la resignación asumiendo mansamente la alienación. Allí comprendí esa pulsión o ansia de escapar al orden establecido de las cosas, de la burocracia, del estado, del control religioso y paterno, del destino que nos tienen marcado.
Kafka es coetáneo de la corriente dadaísta de la que Tristan Tzara -figura central del movimiento- decía que los dadaístas eran libres y no compartían ningún dogma, simplemente compartían una sensación de asco. (Que en aquellos jóvenes artistas provocara la confrontación del catorce). La ensoñación se hace iconoclasta y con una actitud nihilista se revela contra la realidad y a todo principio de autoridad. Quizás el sustrato del realismo mágico esté abonado por este asco que ahora podría volver a estar de actualidad.
Pienso que no es poca la gente que siente un profundo “asco” frente a la situación mundial que vivimos actualmente. No es una época buena, ciertamente, pero tal vez esto sea también una prueba para nuestra capacidad de vida y de pensamiento. Volver a ese “asco” primordial, para pensar y para vivir.
El anciano reloj de Praga acumula seis siglos de vida advirtiendo sin desmayo a los efímeros mortales: Carpe diem - Tempus fugit. Mientras tanto los turistas hacen cola para sacarse fotos a sus pies. Con las prisas del conejo de Alicia en el país de las maravillas, corren a comprar marionetas en las tiendas, cargados de bolsas de regalos inútiles poseídos por una fiebre consumista como escarabajos afanados en acarrear su propia bola de estiércol.

2 de agosto de 2012

QUEDA PROHIBIDO.....



Queda prohibido llorar sin aprender,
Levantarte un día sin saber que hacer,
     tener miedo a tus recuerdos…
   Queda prohibido no sonreir a los problemas,
     no luchar por lo que quieres,
     abandonarlo todo por miedo,
 No convertir en realidad tus sueños,….
       Queda prohibido no intentar comprender
           a las personas,
pensar que sus vidas valen menos que la tuya,
no saber que cada uno tiene su camino y su dicha….


Queda prohibido no crear tu historia,
no tener un momento para que la gente que te necesita,
 no comprender que lo que la vida te da,
         también te lo quita… 
Queda Prohibido, no buscar tu felicidad
no vivir tu vida con una actitud positiva,
no pensar en que podemos ser mejores,
    no sentir que sin ti, este mundo no sería igual…

                                           
 Alfredo cuervo




18 de marzo de 2012

PERCORRENDO O FAIAL DE HERMO - RECORRIENDO EL HAYEDO DE HERMO

Pois ben, xa que me deixei caer polo blog e conectando coa marcha nordica de Ana e cos grandes percorredores de bosques que son os lobos de Begoña, non quero deixar de aportar un novo contido; non é mais que unha experiencia artística persoal de conexion coa natureza en base a un percorrido no bosque de Hermo, as duas mil fotos tomadas con unha cámara instalada nunha pértiga e programada para disparar cada dous segundos, un pequeno poema, unha pequena melodía no piano e a necesaria postproducción para resolver este video emocional que eiquí vos convido a mirar.

O pé na terra,
o alento no aire,
a sombra na luz,
latitude, lonxitude, altitude,
distancia e tempo.

Medindo o faial de Hermo
coas miñas pegadas,
un sinxelo traxecto
vínculo coa terra nai
e relacion intíma coa natura.

Dez mil pasos para contar
en dous mil fotogramas
o percorrido na paisaxe.

Xulio Correa Corredoira

Hayedo de Hermo Xulio Correa from Xulio Correa on Vimeo.
Xulio Correa . Artista, fotógrafo, profesor. Percorridos, serie fotografica dende 1986, é a consecuencia de traballar fotográficamente perante o acto de percorrer unha paisaxe creando imaxes emocionais.
Percorrer a paisaxe para ollar a vida.
Audiovisual para videoinstalacion creado a partir de 2000 imágenes tomadas consecutivamente mientras el autor recorre el hayedo de Hermo.

9 de marzo de 2012

PEQUENOS ANACOS DE HISTORIA



SEMENTAL DA  RAZA RUBIA GALEGA

Nas últimas datas veño de facer un descubrimento que me pon o alcance da man información que ata agora pensaba que so estaba ó alcance de uns poucos. Este descubrimento ven propiciado pola combinación de dous feitos, por unha banda numerosos organismos están a dixitalizar tódolos seus fondos bibliográficos, hemerotecas, cartografías, arquivos … e estanos a publicar na rede,  e por outra banda a tecnoloxía OCR (recoñecemento óptico de carácteres) permite recoñecer e procesar o texto escrito incluído nestes documentos e facilitar así a súa xestión. ¿Qué ven a significar isto? Que cantidades inxentes de información ata agora só accesible e interpretable para uns poucos (porque por razóns de conservación, para acceder á maior parte de estos fondos había que facelo previa autorización, tomando as medidas de seguridade oportunas,  e ademais porque se  precisaban certos coñecementos previos e de horas e horas de estudio para sacar algo en limpo), agora permítenos  desde a propia casa, e sen necesidade de ser un experto, facer búsquedas dirixidas mediante filtros, palabras clave etc. do mesmo xeito que se busca información en google, e obtendo resultados de maneira inmediata.

Algunhas das hemerotecas e arquivos virtuais que comento aínda son recentes e están comezando a xerarse, pero xa existe unha base documental ampla onde curiosear. Dúas das que mais me chamaron a atención, seguramente pola proximidade  dos documentos que a forman,  son Galiciana que é a Biblioteca Dixital de Galicia impulsada pola Consellería de Cultura e a Fundación Cidade da Cultura e a Hemeroteca da Real Academia Galega . Existen moitas mais, tanto de carácter local como máis xerais, aínda que non todas dispoñen do formato OCR en tódolos seus documentos, o cal dificulta en enormemente as búsquedas.
Nin son historiador, nin periodista nin tampouco o pretendo, pero teño que recoñecer que sinto certa emoción o ler cousas que fai anos que ninguén leu, saber de xente da que xa ninguén se recorda ou descubrir pequenos anacos de historia,  que non por pequenos deixan de ser importantes e incluso determinantes para entender o que somos hoxe.
"PAZO DE CODESEDA"
Nunha desta busquedas atopei un documento que me chamou a atención pola súa proximidade e pola súa vixencia plena a pesar de ser publicado hai mais de 150 anos,  e que me levou a indagar mais sobre o seu protagonista, o meu veciño o Sr. Manuel de Verea Saco deputado provincial polo distrito de Ordes, e propietario no seu tempo do Pazo de Codeseda na parroquia de Leira en Ordes, a escasos 10 km de distancia de As Salgueiras. Abaixo reproduzo este artigo publicado no ano 1856 na publicación “La Exposición Compostelana” extraído da Hemeroteca Dixital da RAG, así como fotos do citado pazo que hoxe en mans particulares, aínda segue en pe.
Unha primeira lectura do texto, dende o punto de vista socioeconómico, lévanos á conclusión de que por desgraza 156 anos despois de ser publicado o escrito, parece que pouco mudaron as cousas; o asociacionismo e cooperativismo no rural, a pesar de ter avanzado, non son o motor que deberían ser para o pais, e as subvencións e axudas, ou a intervención da administración parecen ser o maná que esperan todos que caia do ceo para mudar esta situación de perpetua crise no rural. Por desgraza parece que non interesa deixar de ser pobres,  para non deixar de recibir as axudas,  e estamos lonxe de alcanzar , tal e como desexaba o Sr. Verea , ós cataláns.
A outra lectura,  que podería suscitar certas criticas hoxe en día,  podería vir polo feito de que o protagonista estea avogando pola introdución de xenética foránea para potenciar as razas autóctonas, algo que hoxe en día sería totalmente censurable. Sen embargo hai que posicionarse naquel ano 1856, onde a necesidade de buscar exemplares de maior rendemento cárnico, máis resistentes para o traballo e ante as enfermidades, fronte os exemplares autóctonos que nada teñen que ver cos que existen hoxe en día e que se describían na época como “una raza degenerada, tísica y enflaquecida” , facía necesario unha mellora da cabana gandeira do pais. Naqueles anos de mediados do século XIX, Galicia, a través de Portugal, era un dos principais abastecedores de carne de Inglaterra, xa que os barcos frigoríficos que a principios do século XX  posibilitarían traer a Europa carne de Arxentina e Australia a menos prezo aínda non existían. Hai que ter ne conta ademais, que estamos nin mais nin menos que 60 anos antes de que Rof Codina publicase a primeira monografía “La raza Bobina Gallega” de 1916, onde se sentaban as bases do que é hoxe en día a Raza Rubia Galega, e moi lonxe tamén dos coñecementos e conciencia que se ten hoxe en día sobre o tema. Iniciativas particulares como a do Sr. Verea, movido mais pola intuición e as ganas de mellorar,  que polo verdadeiro coñecemento científico, en algúns casos foron positivas en  outros desafortunadas, pero o que non se pode obviar e que foron a base do que hoxe en día se ten por ser unha das razas bobinas de mellor calidade do mundo, a Rubia Galega.

25 de enero de 2012

Arte, naturaleza y espacio público

Javier Tudela, artista y profesor de la escuela de Bellas Artes, junto a la escultora Olalla Cortizas, en su interés por el espacio público, durante la visita a las instalaciones de Galopín Parques.


El pasado miércoles tuve la ocasión de acercarme algo más al proyecto de Galopín y a la Fundación As Salgueiras. Había visitado la web de Galopín mientras buscaba ejemplos de parques infantiles… Por mi vinculación a la docencia y a la universidad, resultaba sumamente atractiva una empresa que trabaja con una filosofía de investigación abierta y exigente.  Me acompañó Olalla Cortizas que trabaja sobre la relación arte y juego gracias a una beca predoctoral de la Xunta de Galicia.
Algunos de mis proyectos como escultor tienen relación con el espacio público y muchas de mis preocupaciones me han ido llevando a proyectos efímeros y a modelos colaborativos de intervención. Por otro lado, en muchas ocasiones he comprobado que cuando la obra, o parte de ella, desempeña alguna tarea –como elemento de mobiliario, luminaria, lúdica,…- está más cerca de un espectador no especializado. Nunca olvido que mi territorio es el del arte, y que en una plaza o en un bosque, o en una playa… los espectadores no esperan encontrar arte; de algún modo la obra se les ha impuesto. No ocurre así en una galería o en un museo. El espacio social, sea urbano o natural –si es posible hablar de algo ‘natural’: no filtrado por nuestra especie, por una cultura- es un espacio que necesita otro consenso diferente al del cubo blanco en el que nos hemos acostumbrado a ser actores y espectadores del arte.
Soy consciente de las dificultades de los modelos de funcionamiento entre universidad y empresa, y también del salto cualitativo que puede suponer encontrar sinergias en nuestras actividades. Hace un par de años escribí unas notas sobre un artículo del comentarista político Moisés Naim en el que se refería a la construcción 'multilateral' en el ordenamiento mundial, a su dificultad. Calificaba el multilateralismo como engorroso, lento y frustrante y, al mismo tiempo, decía, indispensable. Puede ser que la pereza o la falta de visión, tal vez la autocomplacencia, nos impidan ver a los otros y vernos como organismos sociales relacionados con otras especies sociales. Puede ser que nuestra posición dominante en el sistema haya reforzado al mismo tiempo nuestra ceguera y nuestra desconsideración hacia las demás piezas de la máquina. Quizá sea tan perseverante la infidelidad a lo que uno es y representa porque a pesar del monopolio del modelo de búsqueda personal y del éxito individual, la única posibilidad real de existencia es ser y representar algo para otros -pasados, presentes y futuros-, y esto, que muchas veces intuimos, en contadas ocasiones lo practicamos. En el aprendizaje, la experiencia de la construcción de resultados mediante procesos de colaboración es tan engorrosa, lenta y frustrante, como necesaria.
La visita a Galopín no nos defraudó. Recorrimos los talleres y conocimos el proyecto de As Salgueiras; Iniciamos una conversación que abrió las puertas para colaboraciones más concretas. Gracias a todos los que nos recibisteis y a Manu que fue un magnífico anfitrión y guía.  El día frio y plomizo no acompañaba… una suerte, porque ya tenemos una excusa para volver en mejores condiciones.



Javier Tudela. Artista y profesor de la Facultad de Bellas Artes de la Universidad de Vigo

11 de enero de 2012

Díaz Pardo, sempre na memoria

 

A pasada semana, Galicia enteira recibia con honda tristura a noticia do falecemento de Isaac Díaz Pardo, unha das personalidades que maís influiron en tódolos eidos da cultura e da vida pública galega durante o século XX.


Será recordado polo seu firme compromiso político (nos últimos actos da súa vida acostumaba a a dicir que era o último republicano, porque os demais estaban mortos), polo seu amor pola terra (considerábase un “conservacionista libertario”, xa que que quería conservar a lingua, a cultura, a memoria, os bosques, etc), pero tamen pola súa labor como empresario cultural, deseñador industrial, escritor, editor, promotor de infinidade de ideas e proxectos. 

Aunou o coñecemento de tódalas artes avogando pola converxencia de saberes e marcando as xeracions posteriores para as que creou centros de captación de talentos.

Dende a Fundación As Salgueiras sumámonos a tódalas mostras de afecto, respeto e admiración que nestes días esta recibiendo a figura do ilustre Díaz Pardo.

31 de diciembre de 2011

2012 Por: Xulio Correa

Cuando el escritor Haruki Murakami nos cuenta en "De qué hablo cuando hablo de correr", cómo alguien se convierte en novelista, lo hace contándonos su propia experiencia. Primero nos sitúa en la época en la que él regentaba un bar de jazz en Tokio, describe el momento en el que decidió escribir su primera novela, y nos dice “No tenía ninguna idea concreta sobre qué podría escribir, pero sentí que, en ese momento, sería capaz de escribir algo con cierta enjundia.” ”Eso fue en primavera y para otoño ya había terminado una obra de unas doscientas páginas”. Escribió su novela a mano y en cuanto la terminó, el ahora novelista, la envió a un concurso literario sin hacer una copia antes, cuando se dió cuenta de que el original podría acabar perdido en alguna parte, pensó “Y es que a mí, más que si mi obra llegaba o no a ver la luz, lo que me interesaba era el hecho de concluirla”.


Parafraseando a Murakami, os deseo a todos que en 2012, aún ante la duda de si vuestra obra llega a ver la luz, podáis sentir la satisfacción de concluirla.

21 de diciembre de 2011

DE CÓMO SE FORXOU O CAMIÑO:


Fai algún tempo lía un relato corto de Paulho Coelho, baseado nunha historia tradicional malaia. Hoxe o pasar polo blog e reler algunha das historias de superación, inconformismo e perseveranza de algunha xente, volveu este relato a miña cabeza. Intentarei reproducir esta historia o mellor que me permite a miña mala memoria.
“Un día, un becerro que precisaba atopar un regato para beber, tivo que atravesar un bosque virxe para chegar ata el. Como era un animal irracional, abriu un carreiro torteno, cheo de curva ó ter que esquivar os toxos e as silvas, subindo e baixando valos, ata chegar a onde quería, e lograr beber. O día seguinte, un can, seguindo o rastro que deixara o becerro, usou ese mesmo carreiro para atravesalo bosque. Despois  tocoulle a un carneiro, xefe dun gran rabaño de ovellas, que vendo o camiño marcado fixo que os seus compañeiros o seguirán para atravesalo bosque. Mais tarde, os humanos comezaron tamén a usar este sendeiro: entraban e saían, xiraban a dereita e a esquerda, baixaban, subían esquivando os penedos, xurando e maldicindo con toda razón, pero non facían nada por poñerlle solución.
Despois de tanto uso, o sendeiro converteuse en corredoira, e a corredoira nun amplo camiño, onde os animais cansábanse baixo as pesadas cargas dos arrieiros, obrigados a recorrer en tres horas unha distancia que poderían ter cubierto en apenas media hora se non tiveran seguido o carreiro que abrirá o becerro.. Despois de moitos anos o camiño converteuse na estrada principal dun pobo, e finalmente, na avenida principal dunha cidade. Todos se queixaban do traxecto porque non podía ser peor.
Mentres, o sabio bosque ríase, o ver que os humanos teñen a tendencia a seguir cegamente os camiños que xa están abertos, sen cuestionarse nunca si esa é a mellor elección”.
Vaia dende aquí a miña admiración e recoñecimento, para todos aqueles que tendo razón para queixarse, non o fan, poñendo todo o seu empeño en non resignarse a ir polo camiño marcado, abrindo novas e mellores vías para os que veñen detrás, infatigables ó desalento e xordos ante as voces de aqueles que os tachan de tolos por ir a contracorrente. Como dicía alguén “Si queres obter resultados diferentes, empeza por deixar de facer as mesmas cousas”… canta razón tiña.

1 de agosto de 2011

Visita a Galopín desde una escuela de diseño

Cuando el niño era niño andaba con los brazos colgando.                                      
Quería que el arroyo fuera río, el río un torrente y que este charco fuera el mar.
Cuando el niño era niño no sabía que era niño.
Para él todo estaba animado y todas las almas eran una.
Cuando el niño era niño no tenía opinión sobre nada.
No tenía ninguna costumbre. Se sentaba en cuclillas, se levantaba corriendo,
tenía un remolino en la cabeza y no ponía caras cuando lo fotografiaban.

     Wim Wenders, Der Himmel über Berlin (El Cielo sobre Berlín, 1987)



  Por Antoni Mañach Moreno
  Profesor de la Escuela Superior de Diseño en Sabadell

Tradicionalmente el mundo académico nos ha presentado las paradojas de Zenón de Elea como un reto a la inteligencia humana, como una flecha lanzada contra los límites de la razón. ¿Cómo puede ser que en una carrera la tortuga llegue a la meta antes que Aquiles, el semidiós y el corredor más veloz de la Antigüedad?

Los adultos nos acercamos a Zenón con obsesión de réplica. Lo culpamos de introducir falacias en el razonamiento fruto de su incomprensión del concepto de infinito. Le acusamos de ser un creador de sofismas. Paradigma de los seguidores del maniqueísmo, del blanco o el negro.

Encuentro en Joan Brossa, en Wim Wenders, en el cine y en Galopín una clave para resolver problemas que pivotan en la confrontación de diferentes bases del lenguaje.

Joan Brossa advertía que el adulto se acerca a los espectáculos de magia como un reto a su inteligencia y el niño se acerca a la magia dejándose seducir, dejándose llevar por el guía-mago. Cuando se es niño no se tiene opinión sobre nada y todas las almas son una. ¿Fue Meliès el primer niño que solucionó de forma creativa un dilema aporístico como el planteado por Zenón? ¿O quizás el creador del Zoótropo? Instante y movimiento. Fotograma y película. Solo la razón y la locura unidas resuelven problemas. Solo la mezcla de información, conocimiento y sabiduría. Solo la artesanía, el arte y la industria juntos pueden superar los dilemas de la crisis. Proceso y creatividad. Ideas y materia.

Después de mi visita durante cuatro días en Galopín, he vuelto a la infancia para aprender infinidad de cosas. Manuel Iglesias nos dice: «Galopín es un intermediario entre el urbanista y el instalador, entre el pedagogo y los niños, entre el político y los ciudadanos, entre el sociólogo y la sociedad, entre el pensador y el desarrollador, entre el filósofo y el artesano».

 
Lo sorprendente es que no es un lema publicitario. ¿Se puede unir humanismo y empresa? ¿Ética y beneficio? Sí. Es un hecho ¿Por qué, si no, me he podido encontrar con personas como Francisco, Noemi, Miguel, Verónica, Tomás, Pablo, Julián, Silvia, Sandra, Cipri, Manuel, María y muchos otros? Personas que hacen de arquitectos, escultores, diseñadores, productores, vendedores, artistas, antropólogos, filósofos, sociólogos, editores, granjeros, fisioterapeutas.



En Galopín no solo se hacen parques infantiles, también se trafica con Ideas. Se crean sinergias. Es más que una fábrica. Se mejora el entorno. Se hace mundo.

Soy feliz porque en esta sociedad aún quedan niños.

21 de julio de 2011

Diseñando juegos infantiles en Galopín Parques

Por Pablo Gallego

Los procesos merecen ser explicados, de ellos se aprende y con ellos adquirimos y transmitimos cultura.
El diseño de juegos infantiles no es tan sencillo como pueda parecer a simple vista. A las dificultades habituales de cualquier elemento que se va a construir, como un diseño eficiente y atractivo, durabilidad, facilidad de transporte y de montaje, etc. se le añaden otros condicionamientos como los normativos, la jugabilidad, los aspectos pedagógico y sociológico o la seguridad, entre otros.
 
Partiendo de la premisa de una intervención en área natural, se precisaba un proyecto muy cuidadoso con el entorno, donde los juegos infantiles se integrasen perfectamente en la naturaleza y permitiesen al niño descubrir el juego de forma implícita, sin indicaciones evidentes.

El proyecto en Goian demandaba un cierto carácter anónimo, es decir, que no se podían considerar juegos infantiles de la misma manera que en un entorno urbano. Todo el proyecto gira en el empeño de evitar esto, anulando cualquier tipo del mal llamado mobiliario urbano, como por ejemplo, unas barandillas que indiquen una escala de lo conocido. La presencia de una fortaleza y un paisaje tan espectacular como el del Baixo Miño obligaba a un cierto anonimato para reforzar estas preexistencias.

Asimismo, otra de las preocupaciones principales se centraba en crear juegos que nos devolvieran a la infancia, donde en un bosque con un par de troncos se creaba todo un mundo. Tal vez sea pretender mucho, pero la idea era evitar la direccionalidad o determinación de algunos juegos, que obligan a todos los niños a interactuar de la misma forma. La intención ha sido generar en los niños la pregunta de cómo jugar con los distintos elementos, incitarlos a probar y descubrir, resolviendo esa duda con la recompensa personal del descubrimiento y la sorpresa.
 
Desde los primeros bocetos, se consultó al equipo técnico de Galopín visitando su taller para un análisis de las posibilidades teniendo en cuenta materiales y normativa. El contacto con los artesanos y los técnicos en el taller fue dando forma a un trabajo culminado con la visita de mi hijo; él fue el que probó los juegos recién salidos de taller y sus reacciones e impresiones acerca de ellos nos dieron las claves para mejorar el diseño.

Un niño jugando siempre es la mejor prueba de la calidad de un diseño y de sus posibilidades lúdicas.

21 de junio de 2011

El viaje de Malaspina en la memoria

El pasado día 15 de diciembre de 2010, se inició en Cádiz una campaña oceanográfica, a bordo del buque Hespérides, que surca los mares del mundo durante siete meses. Constituye un importante proyecto de investigación oceanográfica con la toma de muestras de plancton y agua hasta profundidades oceánicas de 4.000 metros que, junto a la medición de temperaturas y salinidad, permitirán servir de referencia y evaluar el impacto del cambio global en el océano y explorar su biodiversidad, dentro del fenómeno de cambio climático que estamos viviendo. Esta expedición también rememora y trae a nuestra memoria la expedición llevada a cabo por Alejandro Malaspina en el siglo XVIII.

Alejandro Malaspina

Si la Expedición Malaspina 2010 genera grandes expectativas en el conocimiento global del planeta no lo ha hizo menos, en su momento, la colosal empresa abordada por Alejandro Malaspina. Nació en 1754 en italiana localidad de Parma, ingresando a los 20 años como guardiamarina en la Armada española. Su actividad profesional fue muy intensa navegando por aguas del Atlántico, Índico y mar de la China. Ya en 1786 tuvo el mando de la fragata Astrea, dando la vuelta al mundo en un viaje que le permitió desarrollar sus conocimientos científicos en los campos de la navegación y astronomía. Un año más tarde en 1788 Carlos III aceptó su proyecto de expedición científica alrededor del mundo.

Éste fue, sin lugar a duda, el más importante viaje de exploración científica de la Ilustración en el siglo XVIII. Realizó el viaje de circunnavegación entre los años 1789 y 1795 con las corbetas Descubierta y Atrevida, llevando a cabo estudios y levantamientos hidrográficos, con el trazado de las cartas náuticas de las costas, así como estudios botánicos, geológicos y antropológicos de los territorios interiores en las costas Chile, Perú, Ecuador, Panamá, Costa noroeste del Pacífico, Islas Marianas, Filipinas y costa de Australia.

Finalizado el viaje presentó el informe: Viaje político-científico alrededor del mundo.

Su talante liberal se plasma en una visión crítica de la situación de las colonias reclamando una mayor autonomía y reformas de las instituciones administrativas, llegando a pedir al monarca una “emancipación moderada” de estos territorios. Godoy, el favorito de los reyes, utiliza este informe para acusarlo de traición y encarcelarlo de forma inmediata en el Castillo de San Antón en A Coruña, en el mismo año en que finalizó el viaje. Tras siete años de prisión en A Coruña regresó a la pequeña localidad italiana de Pontremoli, en donde falleció en el año 1810, hace más de 200 años.

Triste e ingrato final para uno de los marinos ilustrados que más hizo por el desarrollo de las ciencias náuticas y geográficas. Bueno es recordarlo cuando se realiza un avanzado proyecto que será muy relevante, como ha sido el viaje de Malaspina, para el mejor conocimiento de nuestros océanos y medioambiente.

Mapa de la expedición de Malaspina 1789-1795

Ver también el portal SIG IMEDEA del CSIC y UIB


15 de mayo de 2011

O día de Lois Pereiro

O DIA DE LOIS PEREIRO por Xulio Correa
Día das letras galegas 2011

Era o luns 11 de Agosto de 1986, cando un feixe de rapaces galegos, asomamos o nariz na Universidade Menéndez Pelayo de Santander, para reinvindicar a revolución cultural atlántica, que en forma de “movida galega” estábamos a levar non só no plano musical, senón tamén na fotografía e na literatura.
Foron catro días nos que se desenvolveron una morea de actividades presentadas como “O desembarco das forzas atroces do noroeste”, días nos que músicos, fotógrafos e poetas compartíamos presencia no Palacio da Madalena. Lembro a Lois reseco, chupadiño dentro da sua chupa de coiro, defendendo con forza e enxeño o atlantismo entre o amor e a enfermidade, o seu look no estilo dun Lou Reed novo, e a súa afectividade desbordada protexida detrás do seu aspecto de aceiro.
Escrebeu Lois “A amizade protexe e o amor cura, o odio contaxia e fire, a indiferencia mata”, e tamén, coñecedor da súa morte próxima “Cuspídeme enriba cando pasedes por diante do lugar onde eu repouse, enviándome unha húmida mensaxe de vida e de furia necesaria” deste xeito pedíanos auga, pedíanos vida, nun sentido poético os fluídos do corpo son o maior signo de vida, e recibir fluídos de outro é unha mostra indubidable de amor, pero el pediu recibilos con fúria, con rabia, con pelexa, coa mesma pelexa que el mativo pola vida, por poder amar (ao mundo).
Quixo o destino, que o mesmo día da súa morte, se dese a coñecer a sentenza do proceso polo envenenamento masivo con colza desnaturalizada. Hoxe, para min, resulta emocionante participar na mostra Vento Lois no Concello de A Coruña, as imaxes que expoño son conexións directas a vivencias na memoria, pero Lois xa non está, pasaréi polo cemiterio do Incio para cuspir na súa tumba.

11 de mayo de 2011

Día Internacional de los Museos



Por Francisco Figueroa

El ICOM, Consejo Internacional de Museos, estableció en 1977 el 18 de mayo como Día Internacional de los Museos. Desde entonces, se viene celebrando por los museos y cada vez más entidades culturales por todo el mundo durante esa fecha y las inmediatas (puede extenderse una semana o más), con multitud de iniciativas para promover la visita a los museos y por extensión, de centros de exposición, y el disfrute de la cultura.

Nuestros amigos de la galería coruñesa 9THE13, con quienes preparamos colaboraciones de apoyo a la creación y de arte en el paisaje, se suman a estas celebraciones con un conjunto de actos en estos días, a partir de hoy mismo, y que se pueden seguir en su página web. Nos ha llamado la atención la muestra de Yolanda Relinque: Prometeo y la Caja de Pandora, que se inaugura con la elaboración in situ de tres instalaciones escultóricas la tarde del sábado 14 de mayo y se mantendrá hasta el 18 de junio en la galería (calle Tabernas, 9, en la Ciudad Vieja de A Coruña).

La figura de Prometeo supone en As Salgueiras un continuo motivo de inspiración y nos han atraído estas obras, su estudio de lo íntimo y al tiempo de lo social del ser humano y el giño a la historia de la libertad del mismo, desde la recreación de los mitos. Prometeo también como el paradigma del don y de la autoestima, o en las propias palabras de Yolanda Relinque en el catálogo de su exposición:

«Prometeo en este trabajo es el símbolo de la entrega, del regalo, de la libertad, pero también del sacrificio, del desequilibrio en la constante lucha por la subsistencia, y de la necesidad de la continua renovación. Subyace a esta idea el hecho necesario de la libertad individual, de la defensa de los espacios, de la búsqueda continua de ver más allá de los límites que a veces nos aprisionan, pero que chocan constantemente con las libertades sociales».

Prometeo y Pandora, motivos para reflexionar sobre la posibilidad (la que nos dio Prometeo a los humanos entregándonos el fuego) y la esperanza (lo que quedó al borde de la caja desde la que se esparcieron los vicios por el mundo). El arte y los mitos siguen sirviendo para pensar los grandes temas de la vida y para interpretar la realidad y el momento presente.


Y. Relinque: El viaje de la abundancia I, 2010, grafito y pastel sobre papel Velin de Arches

tomado de: www.9the13.com/wp-content/uploads/2010/09/El-viaje-de-la-abundancia.jpg



28 de abril de 2011

Ciberpensamiento y estupidez

Por Miguel Moreno

El ex-director de la Harvard Business Review, Nicholas Carr, causó en el 2008 un revuelo mayúsculo con un artículo en la revista The Atlantic. Titulado «Is Google Making Us Stupid?», aquel artículo contestó abiertamente al triunfalismo con el que se valoraba la revolución digital. En términos generales, las tecnologías nos han ayudado a progresar pero últimamente son sospechosas de provocar catástrofes de toda índole. Quizá Internet sea responsable de una de las peores: la estupidez humana.
Ser tachado de retrógrado o apocalíptico por los medios no intimidó a Nicholas Carr. Ese artículo en el que se preguntó si Internet nos hace más estúpidos lo ha desarrollado con más detalle en un libro, recientemente traducido al castellano con el título Superficiales: ¿Qué está haciendo Internet con nuestras mentes?
Básicamente, Carr sostiene que las tecnologías con las que habitualmente obtenemos información modifican nuestras pautas cognitivas. La capacidad para abstraernos y concentrarnos en la lectura es fruto de una disciplina practicada a lo largo de siglos, que ha estimulado aquellas zonas de nuestro cerebro en las que se asienta el pensamiento lógico-abstracto y la memoria. Pero los hábitos intelectuales están condicionados por las tecnologías que usamos para desarrollarlos y pueden alterarse.
Si nuestra mente acusa la influencia del uso de las técnicas más básicas, ¿cómo incide algo como Internet en nuestra forma de pensar? La red es una tecnología multimedia altamente sofisticada con la que nos comunicamos y obtenemos información. Emite breves mensajes textuales, visuales, acústicos… Hoy día Internet contiene más datos que la biblioteca más voluminosa del mundo, y están a disposición de cualquier usuario que quiera buscarlos. Desde luego, esto constituye una ventaja indudable.

¿Dónde está entonces el problema? Después de evaluar el impacto que tiene el ciberespacio en nuestro cerebro, Carr concluye que Internet nos proporciona ingentes dosis de información superficial y fragmentaria, escasa en matices y argumentación; además, un dato nos conduce con un link a otro dato, de manera que, sin llegar a asimilar lo que estábamos leyendo, nos dirigimos a otro texto y así sucesivamente. A consecuencia de ello, y de los muchos estímulos no textuales que recibimos mientras navegamos, nuestra forma de pensar se estaría volviendo más superficial; muy capaz de procesar y vincular datos, pero torpe en la reflexión profunda y ávida de cambios, nada proclive a la contemplación o a la meditación serena.
Puede que Carr extraiga de casos extremos normas generales, pero habría que averiguar cuánto se están generalizando esos casos extremos para no apresurarnos en nuestras conclusiones.

28 de marzo de 2011

“La ciudadanía es el fin”

Por Noemi Basanta

Cuando se realiza una intervención urbanística todo culmina con una inauguración. La gente comienza a usar ese lugar nuevo que se ha creado en la ciudad (generalmente en suelo con una importante historia vecinal detrás). Pero es cuando se oyen las voces de la ciudadanía que está en ese lugar a diario cuando podemos valorar la intervención.

Esto es lo que ha ocurrido con el Parque de Oza en A Coruña. El parque está repleto de vitalidad: niños recorriendo los juegos con gran dinamismo, algún adulto introduciéndose con su hijo en un juego, una señora deja las bolsas del supermercado en el suelo y se sube a un carrusel, en el juego Prometeo los jóvenes ayudan a los más pequeños a balancearse…

Los medios han reflejado el reconocimiento vecinal que tiene el parque infantil de Oza, con sus elementos lúdicos únicos y originales, a la vez que muy dinámicos, diseñados para la integración de las personas de todas las edades y para que los niños se socialicen. El parque contiene elementos que fomentan la interacción, evitando el aislamiento de las personas.

Lo importante es la experiencia del parque que tiene el vecindario: los árboles, el cielo, las personas, el césped donde tumbarse, la visión desde el mirador superior, etc. Los elementos no compiten con el entorno. Los juegos son tan sutiles que son casi transparentes, sin perder su capacidad de juego. Son esculturas vivas, accesibles a la gente, que se tocan y tienen un uso social.

Los juegos infantiles aportan a uno de los parques más importantes de la ciudad movimiento, integración con el entorno, elegancia y robustez. Como recoge El Ideal Gallego, son los propios ciudadanos los que han opinado: “Las instalaciones de Oza, que se abrieron el año pasado, son las que más se valoran”.

Prometeo en el Parque de Oza (A Coruña)